17- ارزیابی عملکرد

17- ارزیابی عملکرد

قَالَ إِنَّ اللّهَ مُبْتَلِيكُم بِنَهَرٍ فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي ... (سوره بقره، آیه 249)

هنگامی که لشکر بنی اسرائیل حرکت کرد، (طالوت) به سربازان خود گفت: رودخانه ای در بین راه است، هر کس از آن بنوشد، در سپاه من جایی ندارد.

مدیر باید نیروهای کارآمد را از نیروهای ناکارآمد جدا نماید تا بتواند نیروهای غیر مفید را ز مجموعه طرد کند، زیرا حضور آنها باعث سست شدن سایر نیرو ها میگردد.

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

18- توجه به کارکنان

18- توجه به کارکنان

وَقُل لِّلَّذِينَ أُوْتُواْ الْكِتَابَ وَالأُمِّيِّينَ ... (سوره آل عمران،20 )
خداوند به پیامبرش می فرماید: به اهل کتاب (دانشمندها) و عوام مردم بگو: ...

مدیر باید به تمام افراد سازمان توجه داشته باشد، هم به سطوح مدیریتی و هم به عامه کارکنان. کارکنان باید بدانند که مهم هستند و نقش تعیین کننده ای در سازمان دراند و این اهمیت را در توجه و عنایت مدیر، احساس کنند.

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

13 الی 16 - علم و توانایی ، شفاف سازی

علم و توانایی ، شفاف سازی

قَالَ إِنَّ اللّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ و... ( سوره بقره، آیه 247)

قوم بنی اسرائیل به پیامبرشان گفتند: فرمانده ای برای ما مشخص کن تا به جنگ حاکم ستمگر برویم. پیامبرشان گفت: خداوند، طالوت را به فرماندهی شما برگزید زیرا توان علمی و جسمی لازم برای این مسئولیت را دارد.

13- قدرت علمی و توانایی جسمی برای انجام ماموریت، دو شرط لازم برای مدیران است.

14- داشتن توانایی علمی مهم تر از توانایی جسمی است. ( ابتدا کلمه علم آمده سپس جسم)

15- اعلم بودن، در گزینش مدیران یک اولویت مهم است.

16- رهبر و مدیر باید زیردستان خود را توجیه کند و ابهامات را بر طرف سازد. ( چنانچه پیامبر بنی اسرائیل دلیل انتخاب طالوت به فرماندهی را به وضوح بیان کرد.)

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

12- تفویض مسئولیت

12- تفویض مسئولیت

لاَ تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا... (سوره بقره،233)

همه به اندازه توانشان مکلف هستند.

تفویض مسئولیت به زیردستان باید بر اساس توانایی هایشان باشد و به همان مقدار از ایشان انتظار داشت.

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

11- رویه های سازمانی

11- رویه های سازمانی

قَالُواْ بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لاَ يَعْقِلُونَ شَيْئاً وَلاَ يَهْتَدُونَ(سوره بقره،170)

هنگامی که به آنها گفته میشود: از راه خدا پیروی میکنید، میگویند: ما از راهی که نیاکانمان را بر آن یافتیم، پیروی میکنیم. در حالی که ممکن است گذشتگانشان چیزی نمیفهمیدند و به خطا رفته باشند.

رویه های سابق سازمانی ممکن است نادرست باشد، لذا راه و روش مدیران سابق، اگر همراه با تعقل نباشد، قابل پذیرش نیست.

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

10- تشویق و تنبیه

10- تشویق و تنبیه

إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى مِن بَعْدِ مَا بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتَابِ أُولَـئِكَ يَلعَنُهُمُ اللّهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ(159) إِلاَّ الَّذِينَ تَابُواْ وَأَصْلَحُواْ وَبَيَّنُواْ فَأُوْلَـئِكَ أَتُوبُ عَلَيْهِمْ وَأَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (160) سوره بقره

خداوند میفرمایید: کسانی که حقایق هدایت را کتمان میکنند، مورد لعنت خدا قرار میگیرند، مگر آنکه توبه کنند و کارهای خود را اصلاح کنندکه در این صورت ایشان را میبخشم زیرا من توبه پذیر مهربانم.

توبیخ بدکاران و پاداش نيكوكاران، دو ركن اساسى در اصلاح کژی ها و گسترش راستی ها در سازمان است. «يلعنهم اللّه... انَا التوّاب الرّحيم»

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

9- قاطعیت

9- قاطعیت

الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلاَ تَكُونَنَّ مِنَ المُمْتَرِينَ ( سوره بقره ، 147)

خداوند، پس از نزول آیهه تغییر قبله، به پیامبر اکرم فرمود: حقّ، آن  است كه  از سوى پروردگارت آمده است، پس هرگز به خود تردید راه مده.

رهبر بايد از قاطعيّت و يقين برخوردار باشد، به خصوص وقتى كه قانونى را تغيير داده و سنّتى را مى‏شكند. (فلا تكوننّ من المُمترين)

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

8- نظارت

8- نظارت

وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ... (سوره بقره ، 143 )

خداوند خطاب به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله میفرماید: و بدین سان شما را امتی میانه رو قرار دادیم تا ناظر بر اعمال مردم باشید.

مدیران و رهبران باید بر عملکرد زیردستان خود نظارت داشته باشد. (لتکونوا شهدا علی الناس)

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

یا علی (ع) ذکر قیام قائم(عج) است . عید ولایت بر تمامی مسلمین مبارک باد.

7- عدم انهدام منابع

- 7عدم انهدام منابع

 

قَالَ إِنَّهُ یَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لاَّ ذَلُولٌ تُثِیرُ الأَرْضَ وَلاَ تَسْقِی الْحَرْثَ ... (سوره بقره ،71 )

پس از آنکه فردی از بنی اسرائیل، مرتکب قتل شد ، خداوند فرمود : برای شناخت قاتل ، باید گاوی را ذبح کنند که این مشخصات را دارا باشد : نه زمین را شخم زند و نه آن را آبیاری کند.

در اجرای طرح ها ، منابع و عناصر فعال تولیدی و اقتصادی نباید منهدم شود. (لاذلول ... ولا تقسی )

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

 

6- ارزش و تلاش

6- ارزش و تلاش

تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُم مَّا كَسَبْتُمْ... (سوره بقره ، 134)

آنها امتی بودند که درگذشتند و دستاورد آنها مربوط به تلاش خودشان می باشد و دستاورد شما نیز مربوط به خودتان است.

معیار ارزش گذاری در موفقیت افراد، میزان تلاش آنان است.

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

4و5 - تناسب شغل و شاغل، ارتقای پلکانی

4و5 - تناسب شغل و شاغل، ارتقای پلکانی

وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا... ( سوره بقره ، 124)

خداوند حضرت ابراهیم را مورد آزمایش قرار داد و او همه آزمون ها را با موفقیت گذراند. خداوند گفت: تو را به عنوان امام مردم قرار دادم.

4. برای منصوب کردن افراد به مقامات، گزینش و آزمایش لازم است. ( چنانچه خداوند برای انتصاب حضرت ابراهیم به امامت او را آزمود)

5. پست ها و مسئولیت ها باید تدریجا و پس از موفقیت در مراحل مختلف به افراد واگذار شود. ( چنانچه حضرت ابراهیم پس از گذراندن مرحله نبوت و موفقیت در آزمایش ها به مقام امامت رسید.)

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

3- برخورد با متخلفان

۳- برخورد با متخلفان

 

وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ بَعْدَ الذِي جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ (سوره بقره ، 120)

خداوند خطاب به پیامبر اکرم (ص) می فرماید: اگر از آنها (یهودیان و مسیحیان) پیروی کنی در حالی که راه درست را به تو نشان داده ایم رابطه ات با خداوند قطع خواهد شد.

پس از ابلاغ وظایف هر فرد، در برخورد با تخلف نباید هیچ تسامح و تساهلی به خرج داد. (همانطور که خداوند حتی نسبت به پیامبرش بدون ملاحظه و با کمال قاطعیت برخورد میکند.)

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

عید قربان با نماز و عبادتش، با ذکر و دعایش، با قربانى و صدقات و احسانش ؛ بسترى براى جارى ساختن مفهوم عبودیت و بندگى است . . . عید قربان مبارک باد

 

 

2- پیگیری کارها

2- پیگیری کارها

وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْکِتابَ وَ قَفَّيْنا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ... (سوره بقره ، 87)

خداوند به موسی ، کتاب تورات عطا فرمود و پس از آن پیامبرانی پشت سر هم فرستاد تا دین الهی را تبلیغ کنند.

یکی از نکات لازم در راه رسیدن به موفقیت ، پیگیری و تداوم برنامه ها برای حصول نتیجه نهایی است. (همچنان که خداوند ، پیامبران را پشت سر هم برای دعوت مردم فرستاده است.)

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)

1- لیاقت ، ملاک ارتقا

لیاقت، ملاک ارتقاء

وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ ... ( بقره ، 34)

به ملائکه امر نمودیم بر آدم سجده کنند.

 

لیاقت از سابقه مهمتر است. ( فرشتگان قدیمی که سال ها  خداوند را عبادت میکردند ، باید برای انسان تازه به دوران رسیده ، اما لایق ، سجده کنند. ) ارتقای سازمانی نیز باید بر مبنای شایستگی و لیاقت باشد و سابقه داشتن کافی نیست.

کتاب سیصد نکته در مدیریت اسلامی ( بر اساس تفسیر نور)